Pakiet antykryzysowy a umowa o pracę

Czy w firmie, która korzysta z pomocy państwa na podstawie pakietu antykryzysowego, nie ma automatycznego przejścia na czas nieokreślony przy trzeciej umowie o pracę? – zapytał Pan Jerzy.

Ustawa z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125, poz. 1035), zwana potocznie pakietem antykryzysowym, weszła w życie 22 sierpnia 2009 r. Wprowadza ona między innymi ograniczenia w zatrudnianiu pracowników na czas określony oraz zawiesza zasadę, zgodnie z którą trzecia umowa na czas określony przekształca się w umowę bezterminową.

Na czas określony – tylko do dwóch lat

Zgodnie z zapisami pakietu antykryzysowego do końca 2011 roku okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami nie może przekraczać 24 miesięcy.

Przy czym, za kolejną umowę na czas określony uważa się umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy zawartej na czas określony.

Oznacza to, że przedsiębiorcy od 22 sierpnia 2009 r. mogą zatrudniać pracowników na podstawie umów na czas określony nie dłużej niż przez dwa lata. Po tym czasie pracownicy będą mogli żądać zawarcia umowy stałej.
 

Jednak 24-miesięczny okres zatrudnienia na podstawie umów terminowych należy liczyć w następujący sposób:
– od 22 sierpnia 2009 r., w przypadku umów na czas określony, które już obowiązywały w tym dniu,
– od momentu zawarcia umowy na czas określony w przypadku umów zawieranych po 22 sierpnia 2009 r.

Należy pamiętać, że do 24-miesięcznego okresu nie wlicza się okresów zatrudnienia na podstawie umów terminowych sprzed daty wejścia w życie ustawy.

Oznacza to, że pierwsze umowy zawarte na czas określony mogą przekroczyć niedozwolony ustawą termin dopiero 22 sierpnia 2011 r., a od 1 stycznia 2012 r. dwuletni limit przestanie już obowiązywać. Z kolei wszystkie umowy na czas określony zawarte po 31 grudnia 2009 r. nigdy nie przekroczą tego dwuletniego limitu zatrudnienia czasowego.

Liczba umów bez limitu

W pakiecie antykryzysowym ustawodawca zawiesił podstawową zasadę kodeksu pracy, zgodnie z którą trzecia umowa na czas określony przekształca się w bezterminową, jeżeli przerwa między rozwiązaniem jednej a nawiązaniem kolejnej umowy terminowej nie trwała dłużej niż miesiąc (art. 251 k.p.).

Zatem ilość umów terminowych w czasie obowiązywania pakietu antykryzysowego jest nielimitowana. Możliwe jest więc, że pracownik będzie pracował na podstawie czterech kolejnych umów zawartych na sześć miesięcy, czy 12 umów zawieranych na dwa miesiące każda.

Co ważne, zgodnie z art. 35 ust. 1 pakietu antykryzysowego, do umów na czas określony zawartych przed wejściem w życie pakietu nie ma zastosowania art. 251 k.p. Oznacza to, że bez znaczenia jest, którą z kolei umową terminową jest umowa trwająca 22 sierpnia, gdyż od tej daty liczba następujących po sobie umów terminowych jest nielimitowana, a więc kolejna może być i tak umową zawartą na czas określony.

Furtka dla pracodawców

Ustawodawca zostawia jednak pracodawcom pewną furtkę. Mianowicie powyższy zapis w rzeczywistości pozwala odczekać pracodawcy trzy miesiące i jeden dzień od upływu 24 miesięcy zatrudnienia na czas określony i znowu zatrudnić pracownika w taki sam sposób. Nie będzie to już bowiem kolejna z umów o pracę na czas określony w rozumieniu art. 13 ust. 2 pakietu antykryzysowego.