Prawo a raj podatkowy. Dokumentacja transakcyjna - kiedy należy ją prowadzić w firmie.

Dokumentację taką należy prowadzić w sytuacji przekroczenia określonych kwot transakcji. I choć ustawa tego nie nakazuje, lepiej robić to na bieżąco, a nie dopiero po wezwaniu przez organy podatkowe - radzi Edward Kosakowski, biegły rewident, doradca podatkowy, prezes Kancelarii Księgowo-Audytorskiej Buchalteria w Białymstoku.

Obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej dotyczy podatników podatku dochodowego dokonujących transakcji z podmiotami powiązanymi (krajowymi i zagranicznymi) oraz transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium lub w kraju stosującym tzw. szkodliwą konkurencję podatkową. (określa je rozp. Min. Fin. z 16.05.2005 r. – Dz. U. nr 94 poz. 790 i 791).

Obowiązek ten obejmuje transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:
- 100 000 euro (w roku 2010 odpowiada to kwocie 410.820 zł) – jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20% kapitału zakładowego, albo
- 30 000 euro (w roku 2010 odpowiada to kwocie 123.246 zł) – w przypadku świadczeń usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo
- 50 000 euro (w roku 2010 odpowiada to kwocie 205.410 zł) – w pozostałych przypadkach.

Przy czym chodzi tu o powiązania w sferze zarządzania, kontroli lub kapitału, przy czym powiązania o tzw. charakterze rodzinnym, personalne lub wynikające ze stosunku pracy albo majątkowe odnoszą się wyłącznie do podmiotów krajowych lub osób pełniących w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne lub nadzorcze.

Dokumentację transakcyjną przedkłada się organom podatkowym lub organom kontroli skarbowej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia żądania jej przedłożenia. Stąd też pomimo braku formalnego nakazu ustawowego – należy prowadzić ją na bieżąco. Chodzi tu stworzenie tym organom możliwości kontroli dokonywanych przez podmioty powiązane transakcji, które ze względu na możliwość uzgadniania i narzucania specjalnych warunków wskutek podporządkowania w sferze zarządzania, kontroli lub kapitału, mogą prowadzić do zaniżenia podstawy opodatkowania (poprzez tzw. przerzucanie dochodów).

W takich warunkach organ podatkowy lub kontroli skarbowej może skorygować podstawę opodatkowania poprzez jej oszacowanie i opodatkować stawką 50% różnicę między dochodem zadeklarowanym przez podatnika, a określonym przez te organy. Przed zastosowaniem owej 50% stawki podatku, podatnika chroni jedynie terminowe przedłożenie tej dokumentacji na żądanie organu podatkowego lub kontroli skarbowej. Forma sporządzenia dokumentacji jest praktycznie dowolna.